Inteligencja emocjonalna, a racjonalna
MyLife

Inteligencja emocjonalna, a racjonalna

W wielu przypadkach od najmłodszych lat nie tylko w mediach, ale również szkole czy w domu za wzór stawiane są osoby z wysokim poziomem inteligencji. Albert Einstein, Isaac Newton czy Stanisław Lem ukazywani są jako osoby godne naśladowania. Bardzo często IQ  utożsamiane jest z potencjałem na karierę zawodową. Czy jest jednak wystarczające?

Martyna Janusik Martyna Janusik · 15 lutego 2025

Inteligencja personalna według nauki

Carnegie Institute of Technology przeprowadził badania, które miały wykazać, jakie zdolności mają największy wpływ na rozwój finansowy badanych. Okazało się, że umiejętności techniczne były kluczowe tylko w 15% przypadków. Pozostałe 85% osób podniosło swój status społeczny dzięki swojej osobowości oraz wysoko rozwiniętej znajomości technik negocjacyjnych czy przewodzenia innymi. Daniel Kahneman (laureat Nagrody Nobla) przyznał, że w świecie biznesu najważniejsze jest odbieranie drugiej osoby. Stwierdził, że chętniej podejmuje współpracę z kimś, kogo darzy sympatią niż z tym, kto oferuje usługi wyższej jakości. Powinno nam to uświadomić, że nie tylko inteligencja racjonalna jest wyznacznikiem  naszego potencjału na sukces, ale również ta emocjonalna.

Inteligencja racjonalna – IQ

Dobrze znanym większości skrótem, który opisuje inteligencję racjonalną jest IQ. Łączy się go z inteligencją, osiągnięciami zawodowymi czy naukowymi. Odpowiada za umiejętności związane z obliczeniami, planowaniem, analizowaniem danych, łączeniem faktów czy rozwiązywaniem problemów, które dla wielu mogą okazać się zaporą nie do przeskoczenia. Związana jest z naszą świadomością. Często nazywa się ją racjonalnością poznawczą. Osoba o wysokim IQ dobrze odnajdzie się w sytuacjach, które wymajają skrupulatnego myślenia i opierają się na faktach, a nie domysłach czy odczuciach.

Inteligencja emocjonalna – EQ

Osoby posiadające wysoki wskaźnik EQ (Emotional Intelligence) nie powinny kojarzyć się z nadmiernym wyrażaniem swoich uczuć. Wręcz przeciwnie, potrafią one nad nimi zapanować i brać za nie odpowiedzialność. Mają wyjątkową zdolność do rozpoznawania stanów emocjonalnych innych. Często cechują je wyjątkowo silne zdolności wpływania na otoczenie – potrafią ukierunkowywać rozmówcę na konkretne działania, biorąc pod uwagę chociażby jego zachowanie czy ton rozmowy. Największe sukcesy osiągają na stanowiskach związanych ze sprzedażą lub tam, gdzie stale mają do czynienia z większą społecznością.

Odwieczny spór serca z rozumem

W wielu starszych publikacjach można odnaleźć informacje, iż przeciwieństwem inteligencji nie jest jej brak, a emocje. Wynikało to głównie z tego, że opierają się one na zupełnie innych podstawach. Bazują na naszych odczuciach i indywidualnej ocenie sytuacji. Oznacza to, że w odróżnieniu od realistycznej idei, opierającej się na niezmiennych faktach (które mogą zostać podważone, jedynie przez kolejne bardziej złożone badania naukowe) tutaj każdy może tą samą czynność lub zdarzenie odebrać zupełnie inaczej. Inteligencja emocjonalna jest zatem subiektywna.

Komplementarność

Inteligencja emocjonalna jest komplementarna względem tej racjonalnej. Posiadanie tylko jednej z nich, może być niewystarczające do osiągnięcia sukcesu. Nad tymi pierwszymi można pracować i je modyfikować. Istnieje wiele kursów oraz szkoleń, które mają nam z tym pomóc. Rozwijać można takie umiejętności jak:

  • empatia,
  • zdolność do rozpoznawania i opisywania stanów emocjonalnych,
  • ogólna wiedza na temat relacji interpersonalnych,
  • sposoby radzenia sobie z negatywnymi emocjami,
  • emocjonalna samowystarczalność,
  • zdolność do akceptacji innych wizji i wierzeń, które znacząco odbiegają od naszych,
  • świadome przeżywanie własnych odczuć,
  • wykorzystywanie zdobytych informacji o drugiej osobie w celu wyciągania wniosków o jego stanie emocjonalnym.

Rozwijanie IQ jest zdecydowanie trudniejsze. Wynika to z tego, że nie ma tutaj ściśle określonych i przyjętych zasad, które poza przeprowadzeniem specjalistycznego testu, będą świadczyć o wysokim bądź niskim jego poziomie.

Pomiar wskaźników IQ i EQ

Pierwsze wzmianki na temat inteligencji emocjonalnej pojawiły się w 1990 roku, jednak popularyzację temu terminowi przyniosła dopiero książka Daniela Golemana „Inteligencja emocjonalna”, która na świecie okazała się być bestsellerem. Rozpoczęto wówczas prowadzić różnego rodzaju badania na temat EQ. Obecnie oba typy inteligencji personalnej mogą być mierzone za pomocą specjalistycznych kwestionariuszy. Pomiary IQ obecnie mierzone są za pośrednictwem wielu rodzajów testów. Na szczególne wyróżnienie zasługują te, które są organizowane przez międzynarodowe stowarzyszenie zrzeszające osoby o ilorazie inteligencji kwalifikującym do górnych dwóch procent populacji Mensa. W przypadku EQ do popularniejszych należą testy MSCEIT(Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test) oraz MEIS (Multifactor Emotional Intelligence Scale). W Polsce dużym zainteresowaniem psychologów cieszą się KKS (Kwestionariusz Kompetencji Społecznych) oraz INTE (Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej).

Inteligencja emocjonalna domeną kobiet, a racjonalna mężczyzn?

Od wielu wieków krąży mit, jakoby inteligencja emocjonalna była domeną wyłącznie kobiet. Przypisuje się im uczuciowość oraz wylewność, co jest błędnym założeniem. Na równi z mężczyznami prowadzą działalności, otwierają firmy i zarządzają spółkami. Z roku na rok ten trend się rozwija i można zauważyć zamianę ról. Obraz podległej żony coraz częściej zanika na rzecz kobiety silnej, przedsiębiorczej oraz niezależnej. W końcu, po wielu latach wyszły z zacisza własnego domu i pokazują, że nie ustępują płci męskiej w żadnym aspekcie, zarówno życia zawodowego jak i prywatnego. Dbają nie tylko o własny rozwój, ale również biorą udział w wielu rodzajach aktywności, które mają na celu wspierać tych, którzy są na początku swojej drogi.

Biorąc pod uwagę wszystkie aspekty, można wywnioskować, że oba typy inteligencji są istotne, jednak pod innym względem. Największe korzyści przynoszą wtedy, kiedy możemy wykorzystywać je jednocześnie. Nie da się jednoznacznie przewidzieć, która z nich będzie istotniejsza. Analityczne myślenie jest tak samo ważne jak zdolność do negocjacji. Warto zatem stawiać na rozwój tych umiejętności i poprawiać swoje wyniki.

MyLife

Najnowsze